Maandag 29 augustus 1869. Een verschrikkelijk en bijna ongehoord voorval kwam een achtbare familie te treffen en wierp een rouwfloers over onze stad. De heer Ernest Merghelynck was gisteren om 19u schielijk overleden, en tot overmaat van ramp kwam vandaag de dood van zijn weduwe, mevrouw Merghelynck, geboren Laura Carton om 11u30 naar de eeuwigheid slepen. Het jammeren en de deelneming van iedereen was zoveel te groter omdat hun beider dood toegeschreven werd aan het nemen van een vergiftigd geneesmiddel dat door een buitenlandse drogist bij misslag toegezonden was.
De familie had het goed gevonden om de zaak in de handen van de justitie te geven. En dus wilden we ons onthouden van alle verdere bedenkingen. Het enige wat we wisten, was dat onze dokters en apothekers er voor niets tussenzaten. Ernest Merghelynck was slechts 57 jaar oud en had twee derden van zijn leven gewijd aan het openbaar welzijn. Hij was destijds gemeenteraadslid, provincieraadslid, lid van de Bestendige Deputatie en nu bekleedde hij de ambten van voorzitter van het bureel van weldadigheid en van provinciaal raadslid.
Donderdag 2 september 1869. Om 10u had hier in de hoofdkerk van Sint-Maartens de plechtige lijkdienst plaats van wijlen Ernest Merghelynck en zijn vrouw. De ontelbare rouwstoet was samengesteld uit de leden van de familie, de burgerlijke en militaire overheden, al de notabelen van de stad, steden en gemeenten van het arrondissement, de burgers van de stad en de voornaamste notabelen van de provincie. Allen waren zich bewust van het verlies. Na het eindigen van de plechtigheden in de kerk nam de indrukwekkende stoet zijn richting naar de openbare rustplaats van de doden en daar had onder het storten van menigvuldige tranen de teraardebestelling van de dierbare overledenen plaats, gevolgd door twee redevoeringen.
Zaterdag 11 september 1869. De dagbladen van Ieper hadden veel gesproken over de dood van het echtpaar Merghelynck waarvan beiden overleden waren met een tussentijd van 24 uur. Ziehier nog enkele inlichtingen over deze droevige gebeurtenis. De lijkschouwing was verricht en had de sporen van vergiftiging aan het licht gebracht. Het scheen dat Merghelynck de gewoonte had medicijnen in te nemen waarvan hij zelf het recept samenstelde. Hij had de avond voor zijn dood een flacon ontvangen dat een pijnstillend geneesmiddel bevatte, klaargemaakt door een apotheker uit Parijs.
Hij nam er een lepel van in en een uur later was hij dood. Door de noodlottige omstandigheden had zijn vrouw die hevig aangegrepen was door de dood van haar man de ongelukkige gedachte gehad om er ook een lepel van in te nemen. En dat was dus de oorzaak geweest van die dubbele vergiftiging. Er was een gerechtelijk onderzoek geopend. De heer Berden bestuurder van de openbare veiligheid had zich naar Parijs begeven om bij de apotheker de nodige onderzoeken uit te voeren.
We lazen in het ‘Journal d’Ypres’ dat er vrijdag inderdaad zeven bokalen die zoutzuur van kinine moesten bevatten toegekomen waren aan het adres van Merghelynck voor het gebruik van zijn familie en zijn talrijke zieken die hij bijstond. Mijnheer en mevrouw hadden de gewoonte om hun dagelijkse dosis kinine in te nemen, mijnheer zaterdag en mevrouw zondagmiddag. Men veronderstelde dat deze flessen per misslag een zeer hevig gif bevatten. Men verzekerde ons dat een pil die ermee was klaargemaakt toegediend werd aan een hond en dat het dier er onmiddellijk aan bezweken was.
Zondag 14 augustus 1870. In ‘La Gazette des Tribunaux’ stond een artikel te lezen over de plotse dood van de heer en mevrouw Merghelynck vorig jaar. De heren Gendrot en Lamoureux, verenigde handelaars van chemische producten te Parijs waren daar voor de 6e Kamer van de Correctionele Rechtbank verschenen, voorgezeten door rechter Brunet, op beschuldiging van een dubbele moord door onvoorzichtigheid, begaan in uitzonderlijke en de meest ongelukkige omstandigheden. De heer en mevrouw Merghelynck van Ieper ontvingen op 28 augustus van vorig jaar een kist die verzonden was door het huis Lamoureux & Gendrot en bevatte tien flessen kininesulfaat en zeven flessen kininehydrochloraat die door de heer Merghelynck besteld was op de 14e augustus. Sedert meer dan dertig jaar liet de Ieperling dergelijke pakketten afkomen van Lamoureux & Gendrot.
Het betrof altijd geneesmiddelen en preparaten op basis van kinine die hij dan verdeelde onder zijn familieleden en aan behoeftige zieken. Op de dag dat de kist was toegekomen in Ieper voelde Merghelynck zich ongesteld en hij wenste een dosis van het kininehydrochloraat in te nemen. Zijn echtgenote ontkurkte een van de flesjes en goot er een deel van de substantie uit om een zeker aantal pillen van één decigram mee te vervaardigen. Een knecht die al lang gewend was om dit werkje uit te voeren werd belast met het pillendraaien.
Merghelynck had nu vijf van de bewuste pillen ingenomen, telkens met een tussentijd van tien minuten. Plotseling begon hij zich nu heel ijl in het hoofd te voelen en kreeg hij geweldige aanvallen van koppijn en verschrikkelijke symptomen lieten zich weldra opmerken. Op een tijdspanne van een kwartier had hij zijn laatste adem uitgeblazen.
Dit ietwat onverwacht overlijden leek niet helemaal vreemd voor de familie Merghelynck die vermoedde dat hij door een of andere ziekte besmet was. Maar omdat ze zich de volgende ochtend diepbedroefd voelde en ze behoefte had om wat kalmerende pillen te nemen had ze het flesje dat ze gisteren had geopend naderbij laten brengen en had ze er vijf decigram op een hostie gedruppeld en die opgegeten. Ook zij viel weldra ten prooi aan de vreselijkste pijnen, net zoals dat het geval bij haar man was geweest en tien minuten later overleed ze onder te verschrikkelijkste pijnen.
Deze gebeurtenissen zorgden voor groot wantrouwen bij hun geneesheer die erbij geroepen was om de laatste zorgen toe te dienen aan beiden. Hij liet een van de bewuste pillen opeten door een hond en het beest viel ook al dood neer na hevige stuiptrekkingen. Het Belgisch gerecht werd op de hoogte gebracht en liet een autopsie uitvoeren op beide lijken en de levering van Lamoureux & Landrot werd aangeslagen.
Na onderzoek door experten bleken de flesjes in plaats van kininehydrochloraat in realiteit strychninehydrochloraat te vatten, een van de krachtigste giffen ter wereld. De organen van het echtpaar bevatten inderdaad strychnine en dus mocht men hun dood toeschrijven aan dit gif. De Franse autoriteiten werden verwittigd en de Parijse politiecommissaris was tot bij Lamoureux & Landrot gestapt om er hun hele voorraad van die flesjes aan te slaan en ook daar werd strychnine in aangetroffen zodat de analyse van de Belgische experten bevestigd werd. Het tribunaal had Lamoureux op vrije voeten gesteld maar de heer Gendrot werd veroordeeld tot de gevangenisstraf van een maand.
Dit zijn fragmenten uit Boek 1830-1876 van De Grote Kroniek van Ieper
