Vrijdag 11 december 1772. Er moest even stilgehouden worden om terug te blikken op de deugdzame en liefdevolle stichteres van de Mariaschool en dat was juffrouw Lamotte. Haar afsterven naderde. Haar ziekelijke toestand vermeerderde dagelijks. Haar zielsbestuurder mijnheer Van Roo getuigde er van in zijn dagboek: juffrouw Lamotte zoals de schoolkinderen haar gewoonlijk noemden, werd op nog maar 14 à 15 jarige leeftijd toen ze nog in Mechelen woonde bij de zusters Ursulinen door de hemel bezocht met een grote kwaal in haar been. Hoe jong ze ook was, ze ontving het geschenk van waar het kwam, met erkentenis en liefde. god had nochtans besloten haar ziel als goud in het vuur te zuiveren. Hij liet toe dat de kwaal van haar been die nooit ten volle genezen was zo geweldig toenam dat ze, noch door lichamelijke noch door geestelijke hulpmiddelen – hoewel in overvloed genomen – kon geholpen worden.
Ze leed er gedurig onder, maar vooral tijdens de laatste vijf jaar van haar leven waren haar pijnen zo geweldig dat ze zonder bijzondere hulp van god er zeker onder bezweken zou zijn. Ze verdroeg haar pijnen met de meeste lijdzaamheid en overgave aan gods wil. Toen haar been geopend werd door de heelmeester verduurde ze het zelf met een meer dan mannelijke moed. Te bed zijnde, trok ze zelf pluk en gebruikte zelf het tendijzer. Het lijden door haar ongemak veroorzaakt, vermeerderde meer en meer. Ze verdroeg het met altijd meer en meer geduld, met liefde en onderwerping, maar ook met innige vreugde en oprechte dankbaarheid. Van tijd tot tijd kuste ze een beentje dat reeds uit haar been gevallen was, van toen haar been van de kanker aangetast was. Ze zegde dat ze dat been niet wilde kwijt zijn voor al het geld van de wereld.
Dat christelijk gedrag stichtte de bestuurder en allen die er getuige van waren. Zij alleen vreesde dat ze bij gebrek aan voldoende lijdzaamheid en lieftalligheid eenieder ontstichtte en ze vroeg dagelijks vergiffenis voor haar korzeligheden. Op het laatste verergerde het been zodanig dat het afviel. Het lichaam was afgemat door de flauwte en het lijden. Ze ontving de heilige sacramenten van de stervenden met de allergrootste godsvrucht en in buitengewone blijdschap van het hart, en stierf heden, 11 december 1772 in de ouderdom van 47 jaar. Het lichaam, met een gelaat dat blonk van schoonheid, tentoongesteld op een praalbed werd met een grote toeloop van arm en rijk bezocht en uiteindelijk door acht van haar schooldochtertjes, allen netjes gekleed in blauwe serge met een sneeuwwitte voorschoot en een schoon wit mutsje naar haar laatste rustplaats gedragen die gelegen was langs buiten aan de gevel van de kapel van het heilig sacrament in de Sint-Maartenskerk.
Men hoopte dat haar ziel recht in de schoot van haar schepper en bruidegom gevlogen was om er eeuwig te genieten van de vergelding voor haar deugden, en wel in het bijzonder voor haar onvermoeibare ijver die zo ver was gegaan dat ze ook, nadat haar been van haar lichaam gevallen was, ze zich in een zetel naar de school liet dragen om er tot de dood toe in eigen persoon voor te zorgen. Het afsterven van hun geliefde overste en stichteres was een bittere beproeving. Ze werden beweend door schoolvrouwen en leerlingen. Zij allen beminden haar met kinderlijke liefde. Haar heilig leven en zalige dood, haar stichtende deugden en heilzame lessen waren voor allen een aansporing om op haar voetstappen te wandelen. Met vernieuwde moed zouden ze hun zware en lastige taak met liefde voortzetten. Het was de uiterste wil van de afgestorvene dat juffrouw Wijvekens haar zou opvolgen als overste en bestuurder.
Nog altijd was de school beheerd volgens de statuten van de octrooibrieven een gemeenteschool. De overste moest dus benoemd worden door het gemeentebestuur en door het bisdom. Daartoe had juffrouw Lamotte in de maand mei 1772 al een smeekschrift opgestuurd en op 6 mei was daar gunstig op gereageerd geweest. Juffrouw Wijvekens nam dus het bestuur in handen, enkele dagen na het afsterven van de zo betreurde stichteres. Haar benoeming werd met algemene vreugde begroet. Ze stelde zich aan het werk met al de liefde en edelmoedigheid waartoe ze bekwaam was. Mijnheer Van Roo, ondanks zijn zwakke gezondheid en hoge ouderdom, verminderde in niets zijn zorgen voor de school. Hij gaf zijn vermaningen, vroeg de lessen van christelijke lering en zag met overgroot geluk hoe de meisjes vooruitgang maakten in deugd en geleerdheid.
Om de eentonigheid van de lange werkdagen wat te breken stelde mijnheer Van Roo de kleine Sacramentsdagen in, ten einde van drie dagen per jaar een aangename en nuttige ontspanning aan de kinderen te bezorgen. In Ieper bestond er een oud gebruik. De kantwerksters hadden een mesdag of feestdag, ook wel ‘kantjesdag’ genoemd omdat op de H. Sacramentsdag de altaren versierd waren met kostelijk kantwerk. De kantjesdag of kleine Sacramentsdag vierde men gedurende drie dagen. De woensdag, donderdag en vrijdag na de H. Sacramentsprocessie. De woensdag noemde men mooimakersdag (schoonmakersdag). De kinderen versierden hun klassen met bloemen en bloemstrengen en zongen altijd maar opnieuw
‘t Is vandaag mooimakersdag
En morgen Sacramentsdag
De kinderen waren die dagen van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat in de school. Een van de schooljuffrouwen zat op de speelplaats met een kraam. De kinderen hadden voor die dagen hun spaarpenningen meegebracht. Ze kochten lekkernijen, koeken en limonade. De winst van de verkoop noemde men ‘een penning voor Jezus’ schoteltje’. Dat geld diende voor de missies en zo kregen de zwartjes ook hun deel van het feest. Mijnheer Van Roo kwam op die dagen veel bij de spelende meisjes. Hij kocht aan het kraam lekkernijen en deelde maar gedurig, maar vooral aan de armste kinderen.
Dit waren gelukkige dagen voor leerlingen en schoolvrouwen. Ze speelden en zongen allen samen. De zaterdag kregen ze verlof en de maandag nadien was het wandeldag. Dan gingen ze op wandeling naar O.L.V. van Dadizele, of naar de Kemmelberg. De dinsdag was het Lesje Kandeel, dat wou zeggen hun laatste centen verteren. Ze gingen dan rond met een bus en al schuddende vroegen ze ‘voor Pirootje’ aub. Dit geld diende om de laatste dag te feesten met de hulp van een ander. Op woensdag waren ze opnieuw op school om vlijtig te werken en te leren. Op dit tijdstip bevond de school zich nog altijd op de Vismarkt.
Dit is een fragment uit Boek 1600-1784 van De Grote Kroniek van Ieper
