In het jaar 1214 beweren de Ieperse schepenen dat er 200.000 inwoners leven in Ieper. Maar is dit zo? In 1258 zullen de kanunniken het hebben over 40.000 inwoners. Hoe vallen deze cijfers met elkaar te rijmen? Waarom spreken de schepenen en de kanunniken elkaar tegen? De verklaring is eenvoudig; de schepenen hebben het over de volledige stad met inbegrip van de buitengebieden.
De kanunniken enkel over het deel waar zij de scepter zwaaien; meer bepaald Sint-Maartens, Sint-Pieters, Sint-Jacobs en Sint-Jan, meer bepaald de parochies die in de pauselijke bulle van Innocentius III uit 1200 specifiek vernoemd zijn. Van Onze-Lieve-Vrouw ten Briel is in de bulle nog geen sprake, hoewel die toen al 4 jaar bestaat. De schepenen van hun kant zeggen trouwens zelf dat Brielen, Sint-Niklaas en ongetwijfeld ook Sint-Michiels niet tot de jurisdictie van Sint-Maartens behoren.
De pauselijke bulle specificeert de autoriteit van de proosdij van Sint-Maartens binnen de ‘infra castrum Yprense’. De schepenen zullen wel eens gelijk kunnen hebben met die 200.000 inwoners. Vooral de geweldig gegroeide buitenwijken van Brielen waar tienduizenden wevers en vollers van alle kanten toestromen om te komen werken in de exploderende lakennijverheid zullen wel hun impact hebben op het hoog aantal Ieperlingen van die dagen.
Die ‘200.000’ moet men trouwens met een flinke korrel zout nemen want tot ver in de 19e eeuw zal het stadsbestuur worstelen met de registratie van zijn inwoners. Het komt er ongetwijfeld op neer dat men in deze 13e eeuw het aantal van hun inwoners op geen 10.000 inwoners na kan inschatten. Het kunnen er net zo goed 150.000 als 250.000 zijn.
De Ieperse parochiepriesters hebben het best moeilijk met die mensenmassa. Ze beschikken maar over vier parochiekerken waar ze dag en nacht moeten werken aan de zielenzorg van de mensen. Het is dweilen met de kraan open. Er is een voortdurend tekort aan priesters. Het gebeurt regelmatig dat verscheidene huwelijken tegelijk moeten doorgaan. Hetzelfde geldt voor begrafenissen. De grootschalige aanpak betekent uiteraard een echte goudmijn voor de proosdij.
Diverse misdiensten in één beweging betekenen meer offergaven. Als mensen van verschillende parochies met elkaar wensen te trouwen, willen de priesters niet overgaan tot een huwelijksmis vooraleer beiden een flinke som geld hebben overgemaakt die men dan onder de post ‘offergaven’ inschrijft. Veel priesters gedragen zich arrogant, boosaardig en handelen naar eigen willekeur.
En dan is er nog de kwestie van de windmolens. De monden moeten gevoed worden en het graan gemalen. Met de bestaande molens en die enorme bevolking is het kantje boordje om voldoende brood op de plank te hebben. En telkens is het wachten op voldoende wind om de molens aan te drijven. De wind waait natuurlijk ook op zon- en feestdagen en dan moeten de inwoners letterlijk smeken om te mogen malen op de dagen van god. Het is duidelijk; Sint-Maartens wikt en beschikt. Koppels die trouwen, worden verplicht om deel te nemen aan een ceremonie die men gemeenzaam “kerkgang” noemt.
Oud en jong krijgen de kans om tegen betaling de eeuwige glorie te verkrijgen als ze processiegewijs met familie en vrienden door de kerk stappen en zich ondertussen vermoeien met het uitgeven van hun geld. In veel gevallen jagen ze de bruidsschat door de molen. Het loopt zodanig de spuigaten uit dat de goegemeente een verzoek richt tot de paus om deze praktijken stop te zetten.
Dit is een fragment uit ‘Het Boek – De Geschiedenis van Ieper’
