Zondag 10 juni 1781. Om 11u kregen we de aankomst van zijne majesteit Jozef II, Rooms keizer en koning van Hongarije, vergezeld door de graaf de Tersy. Hij werd hier zeer eerlijk ontvangen als graaf van Vlaanderen en na een weinig vertoeven vertrok zijne majesteit door de Diksmuidepoort naar het Sas van Boezinge.
…. Jozef II, keizer van Oostenrijk en koning van Hongarije was door Ieper gepasseerd. Hij kwam die dag van Doornik en reed door Mesen, Ieper, van Ieper naar Boezinge Sas, Boezinge, Elverdinge, Vlamertinge, Poperinge en Roesbrugge. Van daar ging hij slapen in het Landhuis van Veurne. ‘s Ochtends om 5u vertrok hij naar Nieuwpoort en Oostende. Toen hij in Ieper aankwam op de Grote Markt, verwisselden ze zijn paarden zonder dat hijzelf uit zijn voiture stapte maar waar hij gehoor gaf aan de heren van het magistraat. De heren van de wet waren voorafgaandelijk in vergadering gegaan. Maar omdat ze meenden dat hij later zou komen, waren ze nu helemaal rondgestrooid in de stad, de ene hier en de andere daar. De keizer had hen in zijn voiture allemaal zeer vriendelijk en minzaam aanhoord, meer bepaald de heren van de wet, de geestelijken, de officieren en de kolonel van de Hollanders.
Terwijl ze aan het praten waren met Jozef II kwam een vrouw voorbij die blijkbaar wat te veel gedronken had en riep ‘vive notre empereur Joseph, c’est notre maître, c’est notre roi, c’est lui qui fera revivre notre commerce, qui c’est notre maître, il chassera tous ces geux au diable.’ Er was van te voren een order gekomen om het noenmaal klaar te maken in Ieper en daarom was zijn kok voorop gekomen. En terwijl ze daar bezig waren met het eten, kwam er nu een andere opdracht om alles naar Veurne te vervoeren. De wet van Poperinge hoorde het gerucht van de komst van de keizer naar Ieper en de wetsheren wilden hem graag gaan complimenteren in Ieper. Maar toen ze begrepen dat hij al was weggereden onder de Diksmuidepoort meenden ze dat hij al direct naar Veurne was en zo werden ze gefopt.
De torenwachter van Poperinge die stond te kijken achter een voertuig met acht paarden werd ook in zijn mening bedrogen want hij moest zich reppen om te kloppen toen de keizer er nu aankwam met een voertuig bespannen met vier paarden, en dat kloppen gebeurde pas als de keizer al in de stad Poperinge aankwam. En op die manier was er maar weinig te zien geweest in Poperinge. Burgemeester Reyphins was hem achterna gereden en had hem kunnen spreken in Roesbrugge terwijl men wisselde van paarden. Hij verontschuldigde zich omdat ze niet op de wacht waren voor hun keizer. De keizer was van gemiddelde lengte, dun van lichaam, bleek en een weinig geel en wat ingevallen. Hij was zeer spraakzaam en beleefd. Hij gaf blijk van grote aandacht wanneer hij aangesproken werd.
Men beweerde dat hij op het gerucht van de burgers en jongens zijn hoed deed draaien en hij aanvaardde alle verzoeken, enzovoort. Jozef II was gekleed in het groen, met rode mouwen, met de ‘bolle wereld’ daarop, zeer klein van pracht, met een klein gouden randje zoals een stro. Een hoed van kleine waarde, een paar garen kousen met halve laarzen. Hij was vergezeld van generaal Tersy, een vollijve persoon met meer gezag dan de keizer zelf, gewonden in een grauwe mantel van grote wijdte en lengte. Voor hun voiture zaten twee pages, de ene scheel en de andere met één oog. Deze zorgden voor de voiture en de paarden, spanden die zelf af en aan, betaalden voor de paarden een dukaat van de nieuwe soort (die voorzien waren van de arend) en er was één dukaat voor de postiljons. In een andere voiture zaten een dokter en een chirurgijn van zijn majesteit.
…. Om 10u30 arriveerde Jozef II, de Roomse keizer. Hij kwam van Mesen en bleef zowat een half uur op de Grote Markt terwijl men de zes paarden voor zijn voiture vernieuwde. Deze voiture was een koets, een rijtuig met vier wielen. Naast hem zaten generaal-majoor Tersy met twee knechten. Ze vertrokken seffens naar het Sas van Boezinge en verder. De avond voordien arriveerden hier twee voituren met telkens zes paarden, en dezelfde dag, wezende de 10e waren er ‘s morgens om 8u eveneens vier voituren van zes paarden gearriveerd. Ook tijdens de nacht kwamen hier nog twee voituren met vier paarden toe.
Dit zijn fragmenten uit Boek 1600-1784 van De Grote Kroniek van Ieper
