Maandag 15 mei 1786. We kregen een ander plakkaat m.b.t. de vrijmetselaars, of de zogezegde ‘Franc-Maçons’, waarbij de keizer hen de vrije bijeenkomst toestond. Ze moesten alleen de plaatsen en de tijdstippen van hun vergaderingen kenbaar maken. Ze dienden voortaan een commissaris aan te stellen. Maar de keizer was in zijn mening bedrogen want in heel zijn land werden geen vergaderingen meer gehouden.
Zo zagen we dus de ene ordonnantie na de andere passeren die niet verbeidde. Zo bijvoorbeeld een ordonnantie aangaande de huwelijken die verbood dat iemand nog mocht gaan trouwen buiten het land van de keizer. Hij vreesde immers dat hij niet tot zijn doel zou kunnen raken om het geld van de dispensen naar zich toe te trekken.
De keizer die zag dat al zijn ordonnanties altijd op een andere manier werden geïnterpreteerd als dat zijn gedacht was, had op 22 mei een edict of proclamatie uitgegeven waarbij hij eiste de rekeningen te krijgen van de jaarlijkse inkomsten van al de geestelijken die in het ambt van zielzorg waren. Hij verstond daarin de aartsbisschoppen, bisschoppen en andere functionarissen van de kapittels der kathedralen en collegiale kerken, de kloosters en conventen van allerhande ordes, zowel biddende als anderen, pastoors en alle beneficianten belast met zielzorg of met de plicht van persoonlijke assistentie.
Iedereen moest binnen de termijn van twee maanden na de publicatie zijn rekeningen aan het gouvernement-generaal, een specifieke en gedetailleerde inkomstenstaat en een declaratie van hun goederen, renten, actiën en obligaties aangeven. Net zoals al hun eigenlijke lasten van hun gebieden, aartsbisdommen, bisdommen, kapittels, kloosters, conventen, pastorieën en beneficiën.
Woensdag 24 mei 1786. Het magistraat publiceerde een plakkaat i.v.m. de processies die nu nog mochten uitgaan in de stad. De eerste was die van de grote Sacramentsdag, de tweede in de deliberatie van de bisschop, maar die mochten niet meer doorgaan op een zondag. Ook alle gebruikelijke kermissen werden verboden, maar de keizer stond wel toe dat allen van zijn rijk kermis mochten vieren, met name op ‘keizers kermis’.
Vrijdag 26 mei 1786 . We kregen in Ieper nu een ordonnantie rakende de luchtbollen, of lichttuigen die met vuur gemaakt waren, genaamd ‘Montgaffiers’. Men moest begrijpen dat in die tijd een zekere heer met name Blanckaert het uitgevonden had van een grote bol te maken waarin veel mensen er hun vermaak konden in nemen van die te zien opvliegen, hoog in de lucht. En in de zilveren bol die gemaakt was als een wereldglobe, was plaats voorzien om vier mensen te kunnen inzitten.
Daar was een komfoor met vuur in gesteld waarin men wat fabrikaatpoeder in deed door welke rook de bol altijd optrok naar de lucht, welke uitvinding de voornoemde heer Blanckaert geprobeerd had in de aanwezigheid van Jozef II, de regerende keizer die dat met veel voldoening bekeken had.
Maar zoals het in het algemeen gebeurde dat al de nieuwsgierigen zoals de apen alles wilden nadoen, zo was het gebeurd dat er personen luchtbollen gemaakt hadden en de kracht van het poeder dat ze moesten gebruiken niet kenden. En zo was er een bol in de zee gevallen, een andere op een toren en sommigen in het veld waar de boeren aan het werk waren.
Ze namen dan de vlucht met hun boerentuig, ze gooiden hun schoppen, spades en zeisen weg in de overtuiging dat de duivels uit de hemel werden gesmeten. Er vielen ook van die bollen op harde wegen waardoor diegenen die in de bol zaten hun armen en benen braken. Anderen vielen in de zee of in grote wateren waardoor de inzittenden verdronken waren.
Toen de keizer al die zaken hoorde, wilde hij daar orde op zaken in stellen en om niet helemaal de wetenschap te verbieden had hij geordonneerd dat in de toekomst niemand dergelijke bollen zou mogen maken, tenzij met een octrooi van zijne majesteit, mits een betaling van 500 Duitse guldens en bovendien al de schade die veroorzaakt zou worden door dergelijke brandende bollen of andere brandende materie, enz. te betalen.
Maandag 29 mei 1786. De keizer liet blijken dat hij vast van plan was om alles te veranderen. Vandaag stuurde hij een bevel aan de heren pastoors en al de personen die het recht hadden om een pastoor of kapelaan aan te stellen in de kapellen, afgelegen van de parochiekerken. Ze moesten binnen de veertien dagen na de publicatie een exacte lijst indienen van het aantal van hun parochianen en hoever ze afgelegen waren van hun respectieve parochiekerken.
Niet uit vlijt om nieuwe kerken te doen bouwen maar dat de parochianen niet verder dan 9 kwartier stappen van hun parochiekerk mochten wonen, zodus dat ze 1 uur en 5 kwartier mochten besteden om naar hun respectieve kerken te stappen, hetgeen in de winter vreselijk moeilijk was. Maar zoals deze keizer altijd maar nieuwe ordonnanties op de wetsheren losliet, waren de beheerders van alle kanten overlast om de bevelen van de keizer uit te voeren en zo was het ene met het andere ten achter moeten blijven.
Dit is een fragment uit Boek 1785-1829 van De Grote Kroniek van Ieper
